Zit er auteursrecht op deze foto?

1. Lees de gegevens in het bestand. Fotografen, persbureaus en veel camera's schrijven een copyrightvermelding, de naam van de maker, een creditregel en soms gebruiksvoorwaarden in het bestand. De lezer hierboven laat ze zien.
2. Vind het origineel. Zoek met de afbeelding in Google Lens, TinEye of Bing en volg de oudste en grootste kopie. Die leidt meestal naar de fotograaf, een persbureau of een stockfotosite. Hoe dat werkt, lees je in herkomst van een afbeelding vinden.
3. Lees de licentie op de plek waar je de foto vindt. Een stockfotosite, een Creative Commons-vermelding of een pagina met voorwaarden vertelt wat je mag. Een voorbeeld met watermerk op een stockfotosite is geen licentie.
4. Raadpleeg een register als het ertoe doet. Sommige landen, zoals de Verenigde Staten, houden een openbaar register bij van ingeschreven werken. Inschrijving is niet nodig voor bescherming, dus als een afbeelding er niet in staat, bewijst dat niets.
5. Vraag het. Dekt geen enkele licentie wat je wilt doen, schrijf de maker dan aan en vraag schriftelijk om toestemming.

Volgens de Berner Conventie, die bijna alle landen volgen, is een werk automatisch beschermd zodra het is gemaakt. Een ontbrekend ©-teken, ontbrekende metadata of een ontbrekende inschrijving zegt niets over de vraag of een afbeelding beschermd is. In de Europese Unie, dus ook in Nederland en België, en in de Verenigde Staten duurt de bescherming in het algemeen het hele leven van de maker plus zeventig jaar; andere landen hanteren andere termijnen.

Bovendien gaan die gegevens makkelijk verloren. Instagram, Facebook, X en WhatsApp wissen ze bij het uploaden of versturen, dus de meeste afbeeldingen die je van sociale media opslaat, laten hier niets zien, ook al zijn ze van iemand.

Elk veld is wat het bestand beweert. Het kan ontbreken, onjuist zijn of door iemand anders zijn aangepast, dus gebruik het als spoor om bij de bron te bevestigen, niet als bewijs van eigendom. De andere gegevens van de foto, zoals de camera of de datum, bekijk je met metadata van een foto bekijken. En zet je eigen foto's online, houd er dan rekening mee dat bij metadata van een foto verwijderen ook je naam en de copyrightregel verdwijnen.

• Rechtenvrij (royalty-free) betekent dat je één keer voor de licentie betaalt in plaats van per gebruik. Het betekent niet gratis of zonder voorwaarden, al denken veel mensen dat wel.
• Publiek domein betekent dat niemand de rechten meer heeft: de beschermingstermijn is verlopen, de maker heeft er afstand van gedaan (bijvoorbeeld met de CC0-licentie) of het werk was nooit beschermd.
• Creative Commons zijn licenties waarmee je een werk onder voorwaarden mag gebruiken: bijna altijd de maker vermelden (BY) en, afhankelijk van de licentie, niet commercieel gebruiken (NC), niet bewerken (ND) of wat je maakt onder dezelfde licentie delen (SA). Volg precies de licentie die bij de afbeelding staat.
• Gratis fotobanken zoals Unsplash, Pexels of Pixabay hebben eigen licenties waarmee je hun foto's gratis mag gebruiken, ook commercieel, maar met grenzen, zoals ze niet ongewijzigd doorverkopen. Op Wikimedia Commons staat bij elk bestand de licentie en wie je moet vermelden.

Staan er herkenbare personen, merken of logo's op de afbeelding, dan heb je naast toestemming voor de foto misschien nog andere toestemming nodig.

Dat hangt af van het land, en de vraag is nog niet beslecht. In de Verenigde Staten stelt het Copyright Office dat auteursrecht menselijk makerschap beschermt: wat volledig met AI is gegenereerd, is niet beschermd, maar de selectie, de compositie of de wijzigingen die een mens aanbrengt, kunnen dat wel zijn. Andere landen nemen andere standpunten in.

Een AI-beeld kan bovendien een beschermd werk of een merk kopiëren, en de dienst die het maakte, kan eigen voorwaarden stellen. De lezer hierboven toont AI-labels en Content Credentials als het bestand die bevat, en de AI-detector voor afbeeldingen analyseert de pixels. Voor de signalen die je met het blote oog ziet, lees je AI-foto's herkennen.

Deze pagina is geen juridisch advies. Ze legt uit hoe je uitzoekt van wie een afbeelding is en wat er mag. Bij commercieel gebruik of een conflict vraag je een advocaat om raad.